webtv
WEB TV VIDEO
Δευτέρα 06.11: Δείτε το δελτίο των 16:30
  • ΕΛΣΤΑΤ: Οι Ελληνες το 2016 έχασαν εισόδημα 2,7 δισ. ευρώ.
  • Bloomberg: Σε σημείο καμπής η Ελλάδα -Θετικό σήμα από τα ελληνικά ομόλογα.
  • Handelsblatt: Σπάνια θα έχει πάει στο Eurogroup τόσο χαλαρός ο Τσακαλώτος.
ΕΠΟΜΕΝΟ LIVE
Δευτέρα 06.11: Δείτε το δελτίο των 19:30
Πλήρης ενημέρωση για την "Κοινωνία των Κόκκινων Χρεών" και την οικονομική επικαιρότητα.

Ομαδικές απολύσεις: μια νίκη και μία ήττα υπό τους ήχους του κουαρτέτου

07 Φεβ 2017
 Κυβέρνηση
Η ισχύουσα νομοθεσία περί ομαδικών απολύσεων αφορά επιχειρήσεις, που απασχολούν από 20 και άνω εργαζόμενους.
  • Μέγεθος Γραμματοσειράς

Ενώ διανύουμε για μια ακόμα φορά περίοδο αξιολόγησης, το θέμα των ομαδικών απολύσεων επανέρχεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, αφού η έκδοση της πολυαναμενόμενης απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υπόθεση της ΑΓΕΤ, θέτει ευθέως ζητήματα συμβατότητας του Ελληνικού Δικαίου προς το Κοινοτικό, επιβεβαιώνοντας εμμέσως πλην σαφώς με τον τρόπο αυτό την θέση των πιστωτών, ότι το θέμα των ομαδικών απολύσεων "χρειάζεται αλλαγές". Και βέβαια, η εμπειρία 7 ετών Μνημονίων μας επιτρέπει να υποστηρίζουμε, ότι αλλαγές, που υπαγορεύονται από τους πιστωτές, δεν προοιωνίζουν ευοίωνες εξελίξεις για τους εργαζόμενους και την ελληνική κοινωνία.

Από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί, εάν τελικά το θέμα των ομαδικών απολύσεων είναι ένα ζήτημα κεντρικής σημασίας, όπως παρουσιάζεται από την Ελληνική Κυβέρνηση, η οποία φαίνεται να μάχεται για την διατήρηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, πράγμα, πλέον ανέφικτο μετά την απόφαση του ΔΕΕ.

Εξηγούμαι, για να μην παρεξηγηθώ: Η ισχύουσα νομοθεσία περί ομαδικών απολύσεων αφορά επιχειρήσεις, που απασχολούν από 20 και άνω εργαζόμενους. Η Ελληνική οικονομία, όπως έχει διαμορφωθεί μετά από δεκαετίες εσφαλμένων πολιτικών επιλογών, χαμένων θαλασσοδανείων και «επιχειρήσεων του ποδαριού» (που στήνονταν σε μια νύχτα για την επιδότηση και το δάνειο) δομείται ως επί τω πλείστω από μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Είναι χαρακτηριστικό, ότι με βάση τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ το έτος 2015 το 89,245% των επιχειρήσεων απασχολούσε 1-10 άτομα προσωπικό ενώ μόλις το 9,16% απασχολούσε 10-50 άτομα προσωπικό. Από τα στοιχεία αυτά εύκολα κατανοεί κανείς, ότι για την συντριπτική πλειοψηφία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων το θέμα των ομαδικών απολύσεων είναι άνευ περιεχομένου, αφού δεν υπάγονται στο ρυθμιστικό πεδίο των σχετικών διατάξεων.

Αδυναμία ανταγωνισμού των άλλων βαλκανικών χωρών         

Από την άλλη πλευρά, δεν χρειάζεται να είναι κανείς «γκουρού της οικονομίας», για να διαπιστώσει, ότι ελάχιστες μεγάλες παραγωγικές μονάδες έχουν απομείνει σε μια χώρα, που στις καλές εποχές μάστιζε την επιχειρηματική πρωτοβουλία με υπέρμετρες δεσμεύσεις, γραφειοκρατία και υπερβολικούς φόρους και στις κακές εποχές αδυνατεί να συναγωνιστεί τα ελκυστικά πακέτα φορολόγησης και εργασιακού και ασφαλιστικού κόστους, που παρέχουν οι γειτονικές βαλκανικές χώρες. Από τα στοιχεία του ιδίου του Υπουργείου, προκύπτει, ότι το 2015 μόλις 18 επιχειρήσεις απασχολούσαν πάνω από 4.000 εργαζόμενους, 3 επιχειρήσεις από 3.001 έως 4.000 εργαζόμενους και 4 επιχειρήσεις από 2.501-2.500 εργαζόμενους.

Με βάση τα μεγέθη των ελληνικών επιχειρήσεων, οι ομαδικές απολύσεις αφορούν τις Τράπεζες, τις ΔΕΚΟ και σε ένα ποσοστό τον ιδιωτικό τομέα

Η εμπειρία των προηγούμενων ετών εξάλλου, απέδειξε, ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, διαθέτουν σημαντική ευελιξία στις επιχειρηματικές επιλογές τους, καθώς ευχερώς μπορούν είτε να μεταφέρουν τις παραγωγικές μονάδες τους σε άλλες βαλκανικές χώρες είτε να κάνουν χρήση των μέσων, που διαθέτει η νομοθεσία για την παύση λειτουργίας της επιχείρησης, με ταυτόχρονη μαζική απώλεια των θέσεων εργασίας χωρίς κάτι τέτοιο να εμποδίζεται από την νομοθεσία περί ομαδικών απολύσεων.

Εξάλλου, οι επιχειρηματικές αποφάσεις των μεγάλων αυτών εργοδοτών, ως επί τω πλείστω δεν λαμβάνονται με κριτήριο μόνο το εργασιακό κόστος, αλλά υπαγορεύονται από παράγοντες, που σχετίζονται με το επιχειρηματικό περιβάλλον, όπως η φορολόγηση, η κατανάλωση, η πολιτική και οικονομική σταθερότητα της χώρας.

Εν ολίγοις, ένας επιχειρηματίας δεν θα επιλέξει αν θα μείνει ή θα φύγει η επιχείρηση του από την χώρα, με γνώμονα, εάν μπορεί να απολύσει σε κάποια φάση της επιχειρηματικής του δραστηριότητας το 5 ή το 10% των εργαζομένων του αλλά με γνώμονα, εάν η φορολόγηση της επιχείρησης του ανέρχεται στο 40% ή στο 10%, όπως στην γειτονική Βουλγαρία! Όταν δε αποφασίσει να μετακινήσει την επιχείρηση του, είτε θα το κάνει έντιμα, καταβάλλοντας αποζημιώσεις είτε θα μεθοδεύσει την πτώχευση της εταιρίας του, αφήνοντας τους εργαζόμενους και τις αξιώσεις τους στην τύχη της πτωχευτικής διαδικασίας. Και πάλι, στην περίπτωση αυτή, το ποσοστό ομαδικών απολύσεων ελάχιστη σημασία μπορεί να έχει.

Ποιους ενδιαφέρει η νομοθεσία των ομαδικών απολύσεων;

Ποιούς αφορά, συνεπώς, η νομοθεσία περί ομαδικών απολύσεων και γιατί τόση φασαρία εκ μέρους των πιστωτών και της Κυβέρνησης;

Αυτονόητα, στο περιβάλλον, που έχει διαμορφωθεί, οι εν λόγω ρυθμίσεις αφορούν βασικά, τις επιχειρήσεις εκείνες, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το Κράτος και ως εκ τούτου, η αποχώρηση ή μη από την χώρα ή η χρήση ή μη των μέσων της νομοθεσίας περί παύσεως λειτουργίας της επιχείρησης δεν αποτελούν επιχειρηματική επιλογή. Εν ολίγοις, τα Τραπεζικά Ιδρύματα και τις πρώην ΔΕΚΟ, οι οποίες μέχρι σήμερα, παρά τις εθελουσίες εξόδους, συνεχίζουν να απασχολούν έναν πολύ μεγάλο αριθμό προσωπικού, που σε σημαντικό βαθμό παρέμεινε αλώβητο από τις κατά καιρούς στρατηγικές απολύσεων (με τον μανδύα της διαθεσιμότητας), που εφαρμόστηκαν στο Δημόσιο ενώ ακόμα και στις εποχές της μεγάλης κρίσης, χρηματοδοτήθηκαν και συνεχίζουν να χρηματοδοτούνται από το Κράτος και κατ' επέκταση από τους δανειστές.

Και πάλι, ας μην παρεξηγηθώ: δεν υποστηρίζω, ότι οι ενδεχόμενες ομαδικές απολύσεις τραπεζικών υπαλλήλων είναι ασήμαντο γεγονός. Το αντίθετο, μάλιστα, αφού σε μια χώρα με τόσο μεγάλο δείκτη ανεργίας, με σχεδόν καθολική αδυναμία επανένταξης στην αγορά εργασίας σε περίπτωση απώλειας της θέσεως εργασίας, μια τέτοια στρατηγική επιλογή εκ μέρους των Τραπεζών, θα επέφερε τεράστιο πλήγμα τόσο στους εργαζόμενους όσο και στην ίδια την οικονομία της χώρας.

Υπόθεση ΑΓΕΤ

Ας έρθουμε, λοιπόν, τώρα στην περίφημη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την ΑΓΕΤ, που δεν αποτέλεσε έκπληξη για πολλούς από εμάς και κατέληξε σε δύο επί της ουσίας κρίσιμα συμπεράσματα: αφενός ότι το Κοινοτικό Δίκαιο, επιτρέπει τον έλεγχο των ομαδικών απολύσεων από μια Διοικητική Αρχή, όπως το Υπουργείο Εργασίας και αφετέρου, ότι τα κριτήρια της Ελληνικής Νομοθεσίας (οι συνθήκες της αγοράς εργασίας, η κατάσταση της επιχείρησης και το συμφέρον της εθνικής οικονομίας) είναι ασαφή και αόριστα και τελικώς μη συμβατά με την Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρ. 49 ΣΛΕΕ).

Η Κυβέρνηση και οι πέριξ αυτής έσπευσαν να πανηγυρίσουν, υπογραμμίζοντας με έμφαση την σημασία της δυνατότητας ελέγχου των ομαδικών απολύσεων από το Υπουργείο Εργασίας, ρύθμιση, που για να είμαστε ειλικρινείς ισχύει και σε άλλα Ευρωπαϊκά Κράτη, χωρίς ποτέ να τεθεί ζήτημα συμβατότητας με το κοινοτικό δίκαιο.

Σιώπησε, ωστόσο, και συνεχίζει να σιωπά, αναφορικά με την τα κριτήρια της εθνικής νομοθεσίας, που επιτρέπεται να χρησιμοποιήσει το Υπουργείο Εργασίας στα πλαίσια του ελέγχου της νομιμότητας των ομαδικών απολύσεων και τα οποία εν μέρει κρίθηκαν ασύμβατα προς το Κοινοτικό Δίκαιο. Σιώπησε, και αυτό ίσως είναι το σοβαρότερο, στην κρίσιμη παραδοχή του Δικαστηρίου, ότι ακόμα και σε συνθήκες ακραίας οικονομικής κρίσεως και υψηλής ανεργίας, το συμφέρον της εθνικής οικονομίας δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο στις επιχειρηματικές επιλογές και στην απώλεια των θέσεων εργασίας.

Σιώπησε και συνεχίζει να σιωπά, απέναντι στο γεγονός, ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, απολύτως συνεπές προς τις αντιλήψεις του, που δυστυχώς, δεν διαφέρουν από τις κρατούσες αυτή την στιγμή αντιλήψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απεφάνθη επί της ουσίας υπέρ της ελευθερίας των επιχειρήσεων να καθορίζουν τις επιχειρηματικές τους επιλογές, ασχέτως του οικονομικού περιβάλλοντος, εντός του οποίου κινούνται, την ίδια στιγμή, που εμμέσως πλην σαφώς, μετακύλησε στο Κράτος την υποχρέωση να αντισταθμίζει τις χαμένες θέσεις εργασίας και τον χαμένο μισθό των εργαζομένων.

Κράτος, τράπεζες, ΔΕΚΟ, αγορά εργασίας

Και με τις σκέψεις αυτές, ερχόμαστε στην καρδιά του προβλήματος των ομαδικών απολύσεων στις επιχειρήσεις -στόχους στην χώρα μας. Εάν η κατάσταση της επιχείρησης είναι το βασικό στοιχείο για την διαμόρφωση της κρίσεως περί ομαδικών απολύσεων και όχι η κατάσταση της Εθνικής Οικονομίας και οι συνθήκες της αγοράς εργασίας, τότε επιχειρήσεις άμεσα συνδεδεμένες με το Κράτος, όπως οι Τράπεζες και οι ΔΕΚΟ, μπορούν να απολύουν ομαδικά, μόνο με βάση την οικονομική τους κατάσταση, χωρίς περιορισμό από Κυβερνητικές πολιτικές διατήρησης των θέσεων εργασίας, συγκράτησης της ανεργίας και στήριξης της Εθνικής Οικονομίας.

Πόσο απελευθερωτικό είναι αυτό για τις Τράπεζες και τις ΔΕΚΟ εύκολα μπορεί να το καταλάβει κανείς, αφού επί της ουσίας καταρρίπτεται η αντίληψη όλων μας, ότι οι Τράπεζες είναι «οιονεί» κοινωνικά, επιχειρηματικά μορφώματα και οφείλουν, εφόσον χρηματοδοτήθηκαν από το Κράτος αδρά τα προηγούμενα χρόνια, να στηρίζουν με την σειρά του τις πολιτικές της Κυβέρνησης στον τομέα της οικονομίας και της απασχόλησης.

Δεν υποστηρίζω, βεβαίως, ότι η Κυβέρνηση ή οι ίδιες οι Τράπεζες θα επιλέξουν τον δρόμο των απολύσεων, καθώς κάτι τέτοιο θα είχε τεράστιο κόστος, πολιτικό και κοινωνικό. Υποστηρίζω, ωστόσο, ότι στα πλαίσια του ελέγχου των Τραπεζών από τους θεσμικούς και εξωθεσμικούς παράγοντες της Ευρώπης, διευκολύνεται υπέρμετρα η επιταγή για πραγματοποίηση ομαδικών απολύσεων, σε περίπτωση, που κάτι τέτοιο κριθεί αναγκαίο για την περαιτέρω στήριξη και χρηματοδότηση τους.

Και στην περίπτωση αυτή, δεν είμαι ειλικρινά βέβαιη, εάν η οποιαδήποτε Κυβέρνηση (δεξιά ή αριστερή) θα μπορέσει να βάλει φρένο σε σενάρια ομαδικών απολύσεων, μέσω της διοικητικής διαδικασίας της προηγούμενης έγκρισης από το Υπουργείο Εργασίας, που επικυρώθηκε από το Δικαστήριο ως συμβατή προς το Κοινοτικό Δίκαιο, όταν δεν θα έχει πλέον την δυνατότητα του βέτο, με βάση κριτήρια, όπως η κατάσταση της οικονομίας και το υψηλό ποσοστό ανεργίας, που κρίθηκαν ασύμβατα προς την Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Infographics
Login to post comments
Σχετικά με το άρθρο
Η επιβολή υψηλών φορολογικών συντελεστών εξανεμίζει τα κέρδη των επιχειρήσεων και στερεί κρίσιμη ρευστότητα που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη...
Περισσότερα...
Το εργασιακά εξακολουθούν ν’ αποτελούν το μεγάλο αγκάθι μεταξύ Ελλάδας και δανειστών ενόψει δεύτερης αξιολόγησης. Η Αθήνα εξακολουθεί να επιζητά...
Περισσότερα...
Με τα πλέον μελανά χρώματα παρουσιάζει την Ελλάδα η ετήσια έκθεση για την Κοινωνική Δικαιοσύνη, έναν δείκτη που αποτυπώνει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο...
Περισσότερα...
H πολιτική αστάθεια αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή για την πλειοψηφία των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων όπως προκύπτει από έρευνα της Alco για τους...
Περισσότερα...
Top